TRANG CHỦ | LỊCH SỬ LÀNG | HOẠT ĐỘNG CỦA LÀNG | CÁC NGÀY LỄ | CÔNG ĐỨC | HÌNH ẢNH | VIDEO | LIÊN HỆ
HÌNH ẢNH LÀNG
nhấn vào ảnh để phóng to
Hình ảnh hoạt đông 2016
Sắc Phong Đình Làng
Sắc phong Tiền Hiền Phan Công Thiên
Sắc phong Tiền Hiền Nguyễn Đăng
Sắc phong Tiền Hiền Kiều Lịch
Sắc phong Tiền Hiền Đỗ Tuyết
Sắc Phong Đình Làng 1
Sắc Phong Đình Làng 2
Sắc Phong Đình Làng 3
Sắc Phong Đình Làng 4
Sắc Phong Đình Làng 5
Lễ thị sát công trình cần được trùng tu
Lễ cúng thượng lương
Đình làng xuống cấp,sập đỗ
Lễ khởi công xây dựng Đình
Lễ triệt hạ Đình cũ
Lễ nhận quyết định công nhận di tích cần bảo quản
THỐNG KÊ TRUY CẬP
Đang trực tuyến : 8
Lượt truy cập : 292.285
MỘT CHÚT ĐÀ SƠN TRONG ĐÀ NẴNG

Trong giờ phút thiêng liêng
của ngày đầu năm mới, người dân
Đà Sơn dấy lên niềm tự hào về quê
hương bản quán. Giữa một Đà Nẵng
sôi động hôm nay, còn có một Đà Nẵng
buổi sơ khai nằm dưới chân núi
Cẩm Khê - Phước Tường  


Từ giữa năm 2007 trở đi, ngôi đình tọa lạc trên khu đất gần hai nghìn mét vuông ở Đà Sơn, phường Hòa Khánh Nam, quận Liên Chiểu, mới thường xuyên có người lui tới. Đó là thời điểm bắt đầu khởi công trùng tu đình, hết cánh thợ nề rồi đến cánh thợ mộc kéo nhau về che tạm lán trại, sáng chiều inh ỏi tiếng búa, tiếng đục. Không chỉ các bậc kỳ lão mà cả trai tráng trong làng, nếu tranh thủ được công việc, cũng tạt ngang xem thử tiến độ xây dựng đình tới đâu.

Mấy năm trước, có lần anh Trần Công Khuê, Trưởng phòng Văn hóa - Thể thao quận Liên Chiểu đưa tôi về thăm đình nhân ngày thu tế hằng năm của lang Đà Sơn. Khi đó ngôi đình xưa đã bị bóc gần hết mái trước, hình tượng " lưỡng long triều nguyệt" trên nóc chỉ còn lại một chú rồng trầy vi tróc vảy phía bên hữu. Nắng xuyên qua lỗ thủng trên mái, phả một không gian tranh tối tranh sáng trên những bệ thờ từ lâu đã thưa dần hương khói. Giữa cảnh tượng đổ nát đó, câu chuyện của một kỳ lão trong làng là cụ Phan văn Ích khiến chúng tôi càng thêm chạnh lòng.
 Khoảng năm 1996, mái đình bị thủng
một lỗ nhỏ, nghe đâu do trẻ con chơi bắn chim.
Theo gia phả của tộc họ trong làng thì đình
được xây dựng từ thế kỷ XVII, dưới triều vua
Lê Thần Tông (1619-1643), qua nhiều lần trùng
tu,tôn tạo, không còn nguyên vẹn như xưa.
Cụ Ích bấm đốt tay: " lần cuối trùng tu cách đây
cũng bảy, tám chục năm rồi. Đình cũng như
người, già mà không chăm sóc thì bịnh nó ập
tới liền. Đình được UBND thành phố Đà Nẵng
công nhận di tích lịch sử - văn hóa hồi năm 2000, rứa mà chỉ qua mấy năm đã tàn tạ thế ni rồi". Cụ xếp lại những chiếc đĩa nhỏ từng được trang trí trên điềm mái, ngậm ngùi buông giọng: " chừ thì làm chi được, chỉ biết đứng nhìn từng viên ngói, từng miếng rui lụi dần mà đứt từng khúc ruột !".
Dưới tán cây cổ thụ trước sân đình hôm đó, qua lời kể của các cụ, chúng tôi được mở rộng kiến văn về một vùng đất được xem là điểm đến của những cư dân đầu tiên để hình thành một Đà Nẵng về sau này. Gần đình làng có nhà thờ tộc Phan thờ Thế tổ Phan Công Thiên (1318 - 1405) và phu nhân là Công chúa Trần Thị Ngọc Lãng (1323 - 1406) con gái vua Trần Thuận Tông.
Theo gia phả tộc Phan, vị phò mã của vua Trần này làm quan đến chức Thành Hoàng Thuận Quốc Công, sau đó được điều vào vùng đất phía Nam đèo Hải Vân để trấn giữ biên ải. Đến triều Tự Đức, với công trạng " là người sáng lập ra khu vực này " ông đã được vua phong là Tiền Hiền Làng Đà Sơn. Mộ ông hiện còn trong làng, đã được Quyết định đăng ký bảo vệ di tích cấp Thành phố.
Tôi đã từng về làng Phước Thuận, nghe các cụ cao niên nơi này kể về chuyện mở đất của ông Phan Công Thiên ngày trước. Từ làng Đà Sơn, ông đưa người vượt qua ngọn núi Phước Tường, khai phá vùng đất phía tây. Lúc đầu, nơi đây có một chòi bằng tranh tre nứa lá vừ làm nơi sinh hoạt chung, vừa canh phòng chống lại thú dữ. Khi lưu dân đông dần, đất được đặt tên là " Phước Sơn đại xã " còn chòi canh biến thành đình làng để có nơi kính ngưỡng Tổ Tiên. Gọi là "Đại xã" bởi nó gồm cả "Ngũ Phước" là Phước Thuận, Phước Hậu, Phước Hưng, Phước Thái và Phước Hương (nay là thôn Hòa Khương, xã Hòa Nhơn). Đình Phước Thuận hiện có một câu đối nhắc tới tích xưa : Phước Thuận khai nguyên tiên ngũ xã / Đà Châu nhậm hoán hậu Trần Lê.
Theo gia phả tộc Phan,các hậu duệ của Thế tổ Phan Công Thiên rời Đà Sơn sống tản mác nhiều nơi khắp xứ Quảng. Gần nhất có thể
kể đến làng Cổ Mân, nay thuộc phường Mân Thái, quận
Sơn Trà. Vào thời Chúa Nguyễn, một chi tộc Phan xuất
phát từ tộc Phan Đà Sơn đã phân nhánh sang lập nghiệp
tai đất Trà Sơn Úc (Vũng Thùng), cùng với họ Phạm thành
 lập làng Mân Quang. Xa hơn, là làng trống Lâm Yên, nay
thuộc xã Đại Minh, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam. Nơi
đây có một gia tộc họ Phan đã 7 đời làm trống, đã làm
nức tiếng đất và người nơi này bằng nghề thủ công truyền
 thống: Trống Lâm Yên, chiêng Phước Kiều.
Bên mái đình rêu phong đổ nát,những câu chuyện
xưa do người cũ kể bao giờ cũng đọng lại trong lòng người
nghe những nỗi niềm hoài cổ. Mái ngói âm dương oằn dấu
thời gian, cỏ quanh sân đình hết vàng lại xanh, thế hệ những
con dân trong làng gắn bó với việc làng ngày cũ như cụ Ích
giờ đã sương pha mái tóc. Chỉ có những câu chuyện lưu
truyền trong dân gian là trẻ mãi. Đất Đà Sơn lọt vào " mắt xanh"
của những nhà nghiên cứu bởi hai di sản vă hóa vật thể : Đình làng gắn liền với công cuộc khai phá của các lưu dân đầu tiên đến Đà Nẵng và chiếc Chuông Cổ có từ thời Cảnh Hưng. Đình đã bấy lâu trơ gan cùng tuế nguyệt, còn chuông thì hơn 250 năm nay sớm chiều vang vọng thanh âm trong ngôi chùa làng gần đó.
Cụ Ích kể, xưa có chiếc chuông được phát hiện dưới lớp đất bùn ở nơi giáp ranh giữa hai làng Đà Sơn và Khánh Sơn 20 tráng đinh làng Khánh Sơn đến định khiêng về nhưng không sao nhắc chuông lên nổi, 20 tráng đinh làng Đà Sơn đến nơi thiết lễ giữa thinh không, nguyện nếu thỉnh được chuông sẽ thờ phụng chu đáo. Xong đâu đấy mọi người hè nhau ghé vai vào đòn nhắc chiếc chuông lên đưa về. Đến gần vị trí nhà thờ Chư phái tộc, dây đứt, chuông rơi, dân làng cho lập chùa ngay tại đó. Những năm 40 thế kỷ trước chùa bị thực dân Pháp phá, về sau xây lại chùa mới, lấy tên là chùa Long Sơn. Hiện nay chuông vẫn còn đặt ở chùa với hàng chử Cảnh Hưng năm thứ 16, đây là niên hiệu vua Lê Hiển Tông (1740 - 1786)....
Giờ đây, chuông đã ngân nga một âm thanh khác trước, khi ngôi đình làng ngày một hình hiện khang trang hơn, tráng lệ hơn trong mắt mọi người. Như một giọt nước tràn ly, cơn bão số 6 năm 2006 đã làm đổ khụy ngôi đình già cỗi, buộc những ai còn có chút lòng với di sản Tiền Nhân phải có cái nhìn khác trước, Những hồ sơ, thủ tục khôi phục đình đã "được" cơn bão có tên là Xangsane chết người đó thúc giục nhanh hơn. 10 năm cho sự hồi sinh của một ngôi đình, tuy có chậm thật, nhưng muộn vẫn còn hơn không. 10 năm đủ cho một cái cây kết quả, nhưng lại dư thừa sự mỏi mòn đối với những người mà cuộc đời đã dần xế bóng: " Thấy được cái đình mới thì có nằm xuống cũng yên tâm".
Ngôi đình đã được phụng dựng trên nền xưa sau 5 tháng thi công với gần một tỷ đồng, hoàn toàn do Nhà nước hỗ trợ. Những bậc kỳ lão như các cụ Phan Văn Ích, Phan Vốn, Nguyễn Tài, Phan Văn Tá, Kiều Vệ....cứ luôn mồm bảo trong mơ cũng khó thấy. Còn những người trẻ hơn như ông Nguyễn Văn Thanh thì cảm thấy công sức mình đã được đền đáp xứng đáng. Hồi đầu năm 2005, ông Thanh với tư cách là Trưởng ban vận động tái thiết đình làng, hết lập hồ sơ dự toán lại lo vận động bà con Chư phái tộc gần xa đóng góp. Giờ đây, đã có Nhà nước lo cái đình rồi, bà con tập trung lo tường rào, cổng ngõ, ông Thanh phác họa kế hoạch. Mãi đến lúc thay đổi Ban Đại diện hội đồng Chư phái tộc mới vào khoảng tháng 5/2011 thì cuộc vận động mới nhắm vào các danh nghiệp trên địa bàn Làng để tiếp tục hoàn thiện mặt sân đình như hiện nay.
Nắng xuân lớt phớt trên cỏ nội hoa
ngàn, Những lân, long, quy, phụng trên mái
đình chừng như nghiêng mình sưởi ấm về
phía mặt trời. Một thời, những linh vật trong
truyền thuyết Á Đông này đã phải dời chân
tạm lánh ở một nơi nào đó, chờ khi mái đình
tươi lại màu ngói âm dương mới yên bình
quay về. Ngày Sở Văn hóa - Thể thao và
Du lịch thành phố Đà Nẵng bàn giao đình cho
Chư phái tộc, nhiều cụ rất chân chất " Mừng
quá không phát biểu nổi " Tết này con dân Đà Sơn khắp nơi có thể đường hoàng dâng một nén nhang tưởng niệm Tổ tiên mà không phải hổ thẹn với Tiền nhân. Trong ánh mắt các bậc trưởng thượng ngoài bát tuần như cụ Ích, những lễ hội xưa vào ngày 10 - 3 âm lịch hằng năm đã có cơ hội hồi sinh sau bao tháng ngày mỏi mòn trông đợi. Những bản sắc phong đã không còn trụ được với thời gian, nhưng những gì đã được chép trong dân gian thì vẫn mãi lưu chuyển một sức sống.
Nắng xuân ấm lại mái đình. Trong giờ phút thiêng liêng của ngày đầu năm mớ, người dân Đà Sơn dấy lên niềm tự hào về quê hương bản quán. Giữa một Đà Nẵng sôi động hôm nay, còn có một Đà Nẵng buổi sơ khai nằm dưới chân núi Cẩm Khê - Phước Tường. Và đâu đó còn in dấu chân những người đầu tiên khai phá vùng đất mới, không hẳn ngoài thực địa mà ngay trong lòng người.......
( Trích bài viết của Văn Thành Lê 2008 )
  BAN BIÊN TẬP


 

HỘ TRỢ TRỰC TUYẾN


Hotline

0905.119.705



CHỨNG NHẬN
Chứng Nhận
LIÊN KẾT WEBSITE
» Lịch sử tộc Phan
» Lịch Sử Tộc Nguyễn
» Lịch Sử Tộc Kiều
» Lịch Sử Tộc Đỗ
» Lịch Sử Tộc Trần
» Lịch Sử Tộc Lê
» Lịch Sử Tộc Huỳnh
» Lịch Sử Tộc Hồ
» Lịch Sử Tộc Phạm
» Lịch Sử Tộc Đàm
» Lịch Sử Tộc Đặng
» Lịch Sử Tộc Trương
» Lịch Sử Tộc Trà
© 2011 BẢN QUYỀN THUỘC VỀ LÀNG ĐÀ SƠN - HÒA KHÁNH NAM - LIÊN CHIỂU.
Địa chỉ : Tổ 15, Phường Hòa Khánh Nam, Liên Chiểu, TP Đà Nẵng
Thiết kế web Nam Phin Co.,Ltd